Novembar u Subotici ima poseban miris. Miris pečenog kestenja, cveća i sveća koje se ovih dana kupuju za one kojih više nema. Na ulicama je više ljudi sa buketima u rukama, a na grobljima se, kao i svake godine, susreću porodice, prijatelji i poznanici. Dolaze da urede grobove, zapale sveće, polože cveće i zastanu kraj imena koja nisu zaboravili.
Danas, 1. novembra, katolički vernici obeležavaju Sve svete, a sutra, 2. novembra, Dušni dan, odnosno Dan mrtvih. Iako su ova dva datuma blisko povezana, njihovo značenje nije isto.
Sve sveti je praznik posvećen svim svetima, poznatim i nepoznatim, koji su, prema hrišćanskom verovanju, dostigli svetost i nalaze se u večnom zajedništvu sa Bogom. To je dan kada se crkva seća ljudi čiji su život i vera ostavili trag, ali i onih koji nikada nisu zvanično proglašeni svetima.
Sutra je dan posvećen sećanju na preminule. To je vreme molitve za pokojne, obilaska grobova i prisećanja na članove porodice, prijatelje i sve drage ljude koji više nisu među nama. Zato se ova dva dana često doživljavaju kao jedna celina: prvi je posvećen svetima, a drugi svim vernicima koji su preminuli.
U Subotici ovi dani imaju i posebnu atmosferu. Na pijacama i ulicama mogu se videti prodavci cveća, a u ponudi su hrizanteme, venci i aranžmani za grobna mesta. Miris pečenog kestenja, ušećerenih bombona i jesenjeg lišća podseća da je stiglo vreme kada se porodice okupljaju oko uspomena na svoje najmilije.
Na teritoriji Grada Subotice nalazi se ukupno 28 grobalja, od kojih je devet u gradu, a 19 u prigradskim naseljima. Javno komunalno preduzeće „Pogrebno“ upravlja sa 13 grobalja, pet u gradu i osam u prigradskim naseljima. Među njima su Bajsko, Kersko, Senćansko, groblje Dudova šuma, Aleksandrovo i groblje na Paliću.
Pripreme za predstojeće praznike počele su još na proleće. Prema podacima JKP „Pogrebno“, najveći deo radova završen je do sredine oktobra, a tokom godine održavani su travnjaci, uklanjan korov i odnošen otpad. Za redovno održavanje 13 grobalja tokom 2026. godine izdvojeno je više od 20 miliona dinara.
Posebna pažnja posvećena je i uređenju infrastrukture. Uloženo je oko šest miliona dinara u staze, ograde i izgradnju grobnica. Izgrađene su 54 nove grobnice na Bajskom i Kerskom groblju, kao i na Paliću. Nova ograda postavljena je i na groblju Dudova šuma, uključujući deo prema Ulici 27. marta.
Za posete povodom Svih svetih i Dana mrtvih kapije grobalja otvorene su od 6 do 21 čas. Građanima se skreće pažnja da 1. i 2. novembra neće biti dozvoljen ulazak automobilima, kako bi se izbegle gužve i omogućilo bezbedno kretanje pešaka. Osobama koje se otežano kreću preporučeno je da posetu planiraju ranije.
Iza svakog uređenog groba nalazi se jedna porodična priča. Iza svake zapaljene sveće nečije ime, nečiji glas i uspomena koja ne bledi. Zato ovi dani nisu samo deo verskog kalendara. Oni su i podsećanje na važnost porodice, porekla i ljudi koji su svojim životom obeležili naše.
Možda upravo u tome leži posebnost Svih svetih i Dana mrtvih. Ne dolazimo na groblja samo zato što to nalaže običaj. Dolazimo zato što postoje ljudi koje ni vreme ni odsustvo ne mogu da izbrišu iz našeg života.
Jer dok god ih se sećamo, deo njih ostaje sa nama.7. Novembra se ovelezavaju zadušnice.
